Büyükçekmece Nakliyat

Büyükçekmece'de doğru adrese çıkmak tek bir mahalle adıyla bitmiyor. İlçe merkezi gölün doğusunda kurulmuştur; Mimarsinan gölün güneybatısında, göl ile Marmara arasında kalır; Kumburgaz, Celaliye ve Kamiloba daha batıdadır. İlçedeki 24 mahallenin bir bölümü 2009'a kadar ayrı belde belediyesiydi: Mimarsinan, Kumburgaz, Celaliye, Kamiloba, Tepecik ve Muratbey o yıl Büyükçekmece'ye bağlandı, en kalabalık mahallelerden biri olan Pınartepe ise Gürpınar'dan geldi. Adlar da birbirine yakın; Mimarsinan, Mimaroba ve Sinanoba üç ayrı mahalledir. Bu yüzden randevu için mahallenin, sokağın ve varsa site adının birlikte verilmesi gerekiyor: yalnızca "Büyükçekmece" demek ekibin doğru yakaya çıkması için yeterli olmuyor.

İkinci fark yapı stokunda. Kaymakamlığın ilçe tanıtımına göre 39.315 binanın içinde 147.575 konut var; bina başına ortalama dört konuttan az düşüyor. Ancak aynı sayfa 19.147 işyeri ile 73 sanayi tesisini de aynı bina sayısının içinde saydığı için bu oran tek başına konut tipini anlatmıyor. İlçede yoğun apartman mahalleleriyle bahçeli ev ve villa dokusu yan yana duruyor; taşımanın planını değiştiren şey ilçenin adı değil, adresin hangi dokuda olduğu.

Göl ve D-100 aynı ilçeyi ikiye böler

D-100 (E-5) ilçeyi doğu-batı boyunca keser ve sahil şeridini kuzeydeki yerleşimden ayırır; resmi imar belgelerinde bu kesim "E-5 altı" diye anılır. Kuzeyde TEM geçer. Sonuçta aynı ilçedeki iki adres arasında bile ana artere çıkıp dolaşmak gerekebiliyor; gölün iki yakası arasındaki geçiş de bu iki yola bağlı.

Metrobüs hattının batı ucu ilçe sınırının içinde bitiyor: son durak olan Beylikdüzü Sondurak istasyonu, adına rağmen Büyükçekmece'nin Cumhuriyet Mahallesi'nde, TÜYAP'ın karşısındadır; bir önceki Beykent istasyonu da Esenyurt ile Büyükçekmece sınırında durur. Yani metrobüs ilçenin yalnızca doğu ucuna değiyor; Mimarsinan, Kumburgaz, Celaliye ve Kamiloba tarafına ulaşmıyor ve ilçede raylı sistem istasyonu bulunmuyor. Hem ekibin hem eşyanın hareketi bu yüzden baştan sona karayoluna göre planlanır; İstanbul içindeki diğer ilçelere giden taşımalarda çıkış saatini D-100 ve TEM belirler.

Villa adresinde mahalle adı tek başına yetmiyor

Alkent 2000 hem resmi bir mahalle hem de bir yerleşimin adı: Alarko'nun Büyükçekmece Gölü kıyısındaki vadide etaplar hâlinde geliştirdiği bu yerleşimde villalarla apartman blokları yan yana duruyor. İlk etapta 284 villanın yanında 12 blokta 208 daire, ikinci etapta 287 villa var. "Alkent 2000" tarifi bu yüzden tek başına yeterli olmuyor; villa mı, blok mu, kaçıncı kat, hangi etap sorularının önceden netleşmesi gerekiyor. Aynısı Mimaroba ve Sinanoba için de geçerli: ikisi villa dokusuyla anılır ama Mimaroba 18 binin, Sinanoba 15 binin üzerindeki nüfusuyla ilçenin en kalabalık mahalleleri arasındadır. Mahalle adı tek başına "müstakil ev" demek değil.

Böyle bir adreste çoğunlukla asansör bulunmuyor, iç merdiven dar ve dönemeçli olabiliyor, eşyanın önemli bölümü bahçe kapısından çıkıyor; evden eve nakliyat planı bu yüzden apartmandakinden farklı kuruluyor. Göl ve sahil kıyısındaki bahçeli parsellerde iki başlığın önceden netleşmesi gerekiyor: bahçe kapısının genişliği ve aracın duracağı zeminin (çim, parke, toprak) yükü taşıyıp taşımayacağı. Bahçe mobilyası, barbekü, bisiklet ve depo-garaj eşyası da kaba tahminin dışında kaldığı için araç hacmi olduğundan küçük hesaplanabiliyor.

Sezon başı ve sezon sonu ayrı bir iş tipi

Kaymakamlık daimi nüfusu 280 binin biraz üzerinde veriyor ve yazlık nüfusun 750-800 bine ulaştığını yazıyor. Belediyenin E-5 altı plan açıklamasında aynı tablo mahalle mahalle ölçülmüş: Celaliye'de 199 binada 1.012 bağımsız bölüm var ama fiilen 279 kişi yaşıyor; Kamiloba'da 4.704 bağımsız bölüme karşılık 1.988, Kumburgaz'da 2.960'a karşılık 1.181 kişi. Sahil şeridindeki konutların büyük bölümü yıl boyu kullanılmıyor.

Bunun taşımaya yansıması şu: bu adreslerde iş çoğu zaman tam bir ev taşıması değil, sezon açılırken ve kapanırken birkaç parçanın gidip gelmesi oluyor; parça eşya taşıma tam olarak bu hacim için var. Sezonluk kullanılan bir adreste taşınma gününde evde kimsenin bulunmaması da mümkün; anahtarın kimde olacağı ve teslimin nasıl yapılacağı işten önce konuşulmalı. Yine de ilçenin tamamını yazlık bölgesi saymak yanlış olur; yukarıdaki tablo yalnızca E-5'in güneyindeki üç mahalle için ölçülmüş.

Sahil yapılarının bir bölümü kıyıya çok yakın inşa edilmiş; belediyenin plan açıklaması mevcut dokunun "denize neredeyse sıfır" olduğunu, yeni planda kıyı ile yapı arasında en az 20 metre bırakılacağını söylüyor. Aradaki servis yolları bu yüzden dar. Böyle bir adreste büyük araçla kapıya yanaşmak mümkün olmayabilir; küçük araçla çalışmak ya da yükü aktarmak gerekebilir. Bu karar adres görülmeden verilemez.

Riskli yapı yıkımlarında eşya arada bekliyor

İlçede riskli yapı yıkımları sürüyor; Ekinoba'daki 1990 yapımı, 11 bloklu ve 312 bağımsız bölümlü site bunlardan biri. Bu tür bir çıkışta eşyanın yeni adres hazır olana kadar bir yerde beklemesi gerekebiliyor; sürenin ne kadar olacağı ve eşya depolama koşulları taşınmadan önce konuşulmalı.